La Courtine ligt in de nabijheid van Clermond Ferrand. Het ligt een achthonderd meter boven de zeespiegel op een granietplateau, dat met een dunne laag aarde is bedekt. In het gebied ontsprongen vele beekjes die diepe dalen hadden uitgesneden en prachtige meren vormden. De streek wordt ook het "land van duizend meren" genoemd. De plaatselijke bevolking reageerde over het algemeen positief op de aanwezigheid van de militairen. De militairen gaven hun verdiende geld uit in de horecagelegenheden en de souvenierwinkeltjes in het dorp en de nabijgelegen plaatsjes. Een winkel die goed zaken deed was een zaak in elektrische huishoudapparatuur. Het merk Moulinex was in die tijd net uitgekomen met diverse soorten huishoudelijke apparaten, zoals bijvoorbeeld koffiemolens. Deze apparaten gingen als warme broodjes over de toonbank!

De legering was niet geweldig, de oefeningen vielen de militairen zwaar en het plaatselijke prijspeil was nogal aan de hoge kant, maar deze minpuntjes wogen niet op tegen de avontuurlijke ervaringen! Men kon bovendien achteraf - weer in Holland - behoorlijk opscheppen over de doorstane ontberingen...



Voor wat betreft de maaltijden werden de Nederlandse militairen in vergelijking met hun Franse collega's, behoorlijk "in de watten" gelegd. De Fransen kregen als ontbijt slechts een kop koffie met een stuk stokbrood, terwijl de Hollandse militairen margarine, kaas, jam en thee bij hun gesneden wit aantroffen. 6000 Nederlanders consumeerden per dag 3600 kilo aardappelen, 3000 broden van 1 kilogram, 2500 kilo groente, 120 kilo koffie, 2500 liter melk, 800 kilo vlees en 300 kilo kaas. Sommige artikelen, zoals thee en zoet broodbeleg, werden uit Nederland aangevoerd, maar de meeste levensmiddelen werden in Frankrijk gekocht. Het brood kwam uit de Franse militaire bakkerij, maar was enigszins aan de Nederlandse smaak aangepast en had in mijn herinnering eveneens het Hollandse model, dus geen stokbrood! De militairen hadden echter ook de plaatselijke eethuisjes ontdekt. Deze restaurants hadden zich al gauw aan de Hollandse smaak aangepast...

Ontspanning

De kampleiding zorgde ook voor de nodige ontspanningsmogelijkheden. Zo werden in de weekends excursies naar de Auvergne georganiseerd, terwijl de militairen in het kamp de gelegenheid tot sporten of tot een bezoek aan theater of bioscoop kregen. Regelmatig werden toendertijd bekende artiesten en gezelschappen naar La Courtine overgevlogen om voorstellingen te geven, zoals het Leedy Trio, het Cocktail Trio, Tony Boucher, Ria Valk en Les deux Jateux (Tonny Eyk en zijn tweeling zusje). De aanwezigheid van de Nederlandse troepen ontketende bovendien een ware voetbalwoede. De plaatselijke elftallen wilden zich maar al te graag met een militair team meten! Een dagelijks nieuwsbulletin, dat in het kamp werd samengesteld en gestencild, hield de manschappen van de 1 Divisie van al deze aktiviteiten op de hoogte.


In Nederland had Rijk de Gooyer veel succes met zijn liedje "Brief uit La Courtine" (tekst van Eli Asser):

"Beste ouders, lieve Ine, ik schrijf dit uit La Courtine; dat was lachen onder 't eten, onze generaal is door een slang gebeten"

Denk aan de gezondheid.....

In "Tour de France", het handboek voor militairen die in La Courtine gingen oefenen, stonden enige nuttige hygiënische wenken vermeld, zoals:

1. Zorg bij het begin van elke dag-étappe voor een schone veldfles. Vul hem met betrouwbaar water (van dienstwege goedgekeurd).
2. Drink alleen water, dat van dienstwege wordt verstrekt. In noodgevallen alleen water dat gekookt is. Drink nooit pompwater of putwater.
3. Eet geen ijs of ijsco's, geen rauwe eetwaren (slaatjes, opengesneden vruchten of worst); in het algemeen geen eetwaren die open en bloot tentoongesteld liggen.
4. Gebruik steeds de aangewezen latrines en urinoirs. Stel U zo spoedig mogelijk met Uw onderdeelsarts in verbinding als U buikloop mocht hebben.
Wanneer U onderweg Uw behoeften moet doen, begraaf dan steeds na afloop de ontlasting. Begraaf tevens papier en ander afval onderweg.
5. Indien U door een slang bent gebeten, leg dan onmiddellijk boven de plaats van de beet een knevelverband aan en meldt U zo spoedig mogelijk voor geneeskundige behandeling bij Uw onderdeelsarts.
Het knevelverband moet om de 20 minuten gedurende tien seconden worden losgemaakt.

6. Houd het terrein schoon. Deponeer alle soorten afval op de daarvoor aangewezen plaatsen.
7. Wees matig met alcohol (ook met bier en wijn)! Keer gezond naar huis terug.
8. Houdt Uw lichaam zindelijk. Maak steeds gebruik van de geboden gelegenheid tot het nemen van een bad.

Een opmerking:
uit eigen ervaring (1962/1963!) weet ik dat "het nemen van een bad" nogal problematisch was in die tijd. In Nederland werden wij in de kazernes éénmaal per week in de gelegenheid gesteld om een bad te nemen. Dit was een douchebad, waarvan je maar korte tijd kon genieten. Zo hygiënisch was het in die tijd niet. In alle eerlijkheid, het was nog de tijd van de openbare badhuizen, dus thuis waren de meeste militairen wat dat betreft ook niet verwend!